مشاوره و راهنمای تکمیل اکسل طرح ضربتی افتا ۱۴۰۴

راهنمای تعاملی ویژه مدیران فناوری اطلاعات

مشاوره و راهنمای تکمیل اکسل
طرح ضربتی افتا ۱۴۰۴

در چند گام یاد بگیرید چگونه خدمت حیاتی را از سامانه و دارایی زیرساختی تفکیک کنید، تبعات توقف آن را بسنجید، وضعیت سنجه‌ها را بر اساس شواهد واقعی بررسی و شکاف‌ها را به برنامه عملیاتی تبدیل کنید.

۱۰ سامانه یا سرویسظرفیت پیش‌بینی‌شده در کاربرگ دارایی‌های سایبری حیاتی
۸ بُعد تبعاتاز اختلال خدمت عمومی تا حریم خصوصی و محیط زیست
هدف اولیه سطح ۳۷۵ سنجه تجمعی از سطح صفر تا سطح سه در فایل بررسی‌شده
اصل طلایی شناسایی دامنه

از «خدمت» شروع کنید، نه از فهرست تجهیزات

دارایی سایبری حیاتی در این فایل با عنوان «سامانه یا سرویس حیاتی» وارد می‌شود. نقطه شروع، مهم‌ترین خدمتی است که سازمان به مردم، اعضای سازمان، مشتریان یا فرآیند عملیاتی ارائه می‌کند؛ سپس سامانه‌های پشتیبان و اجزای فنی آن شناسایی می‌شوند.

مثال تصمیم درست:

به‌جای شروع با «سرور شماره ۱۲»، ابتدا بنویسید «خدمت ثبت و رسیدگی درخواست شهروندان». سپس سامانه پورتال و گردش کار را مشخص کنید و بعد اجزایی مانند سرور وب، پایگاه داده، تجهیزات شبکه، WAF و سامانه احراز هویت را به آن نگاشت دهید.

گام ۱ از ۶: شناخت خدمتراهنمای اولیه؛ جایگزین ارزیابی رسمی نیست
۱

مهم‌ترین خدمت سازمان را مشخص کنید

اگر این خدمت متوقف شود، چه کسی و کدام مأموریت سازمان آسیب می‌بیند؟




برای ادامه، نام خدمت اصلی را وارد کنید.
۲

خدمت، سامانه و دارایی را از هم جدا کنید

این زنجیره، پایه تعیین دامنه و تشکیل شناسنامه دارایی است.

خدمت حیاتیخروجی ارزشمند برای مردم، کارکنان یا عملیات
سامانه حیاتیسامانه IT/OT که ارائه خدمت به آن وابسته است
اجزای داراییسرور، پایگاه داده، شبکه، تجهیزات امنیتی یا صنعتی


حداقل نام یک سامانه پشتیبان را وارد کنید.
۳

تبعات نقض امنیت یا توقف خدمت را بسنجید

برای هر بُعد، گستره واقعی اثر را انتخاب کنید. از بزرگ‌نمایی یا کم‌نمایی خودداری کنید.

۰ندارد
۲۰سازمانی
۴۰شهر
۶۰استان/کلان‌شهر
۸۰منطقه‌ای
۱۰۰ملی







توجه: این امتیازدهی فقط بازتاب ساختار مقادیر فایل است. تشخیص نهایی حیاتی‌بودن باید با مشارکت مالک خدمت، فناوری اطلاعات، حراست، مدیریت ریسک و در محیط‌های صنعتی با حضور بهره‌برداری انجام شود.
۴

فقط کنترل اجراشده و دارای شاهد را علامت بزنید

وجود سیاست یا خرید ابزار به‌تنهایی کافی نیست؛ اجرا، دامنه پوشش و شاهد باید قابل اثبات باشد.












منطق فایل: علامت «√» برای هر سنجه در برابر هر سامانه یا سرویس انتخاب‌شده بررسی می‌شود. برنامه‌ای که هنوز اجرا نشده است باید به‌عنوان شکاف وارد برنامه عملیاتی شود، نه اینکه به‌عنوان کنترل محقق‌شده علامت بخورد.
۵

شکاف‌ها را به پروژه قابل اجرا تبدیل کنید

هر پروژه باید مالک، هزینه تقریبی، زمان و خروجی قابل پذیرش داشته باشد.




در کاربرگ «برنامه عملیاتی» نسخه ۱۴۰۴، پروژه، پیمانکار، هزینه و بازه اجرا از آبان ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است. ترتیب پروژه‌ها را بر اساس ریسک، وابستگی و امکان ایجاد Quick Win تعیین کنید.
۶

جمع‌بندی اولیه برای جلسه مشاوره

این خروجی به شما کمک می‌کند جلسه تکمیل اکسل را با دامنه روشن‌تری آغاز کنید.

خدمت اصلی—
دریافت‌کننده خدمت—
سامانه‌های پشتیبان—
اجزای فنی وابسته—
بیشترین گستره تبعات—
حوزه‌های دارای اعلام آمادگی—
حوزه‌های نیازمند بررسی و شاهد—
اولویت پیشنهادی برنامه عملیاتی—

نتیجه اولیه

اطلاعات شما در حال جمع‌بندی است.

برای تکمیل دقیق و محرمانه اکسل تماس بگیرید

تیم آسا ارتباط دامنه، خدمات و سامانه‌های حیاتی را با مدیران کسب‌وکار و فناوری اعتبارسنجی می‌کند، سنجه‌ها را با شواهد تطبیق می‌دهد و برنامه عملیاتی قابل اجرا برای رسیدن به سطح هدف تدوین می‌کند.

تماس با مشاور طرح ضربتی0910 316 0794

تعریف‌های کلیدی

خدمت حیاتی، سامانه حیاتی و دارایی حیاتی چه تفاوتی دارند؟

۱

خدمت حیاتی

نتیجه‌ای که توقف، اختلال یا نقض امنیت آن می‌تواند مأموریت سازمان یا ذی‌نفعان را به‌طور جدی متاثر کند.

  • خدمت‌رسانی به شهروند یا مشترک
  • خدمت ضروری به کارکنان
  • کنترل یا استمرار تولید و عملیات
۲

سامانه حیاتی

سامانه IT یا OT که ارائه یک خدمت حیاتی مستقیماً به عملکرد صحیح و امن آن وابسته است.

  • پورتال یا سامانه کاربردی اصلی
  • سامانه پرداخت، ثبت یا پردازش
  • SCADA، DCS، EMS یا سامانه کنترل
۳

اجزای دارایی سایبری

اجزای سخت‌افزاری، نرم‌افزاری، اطلاعاتی و ارتباطی که سامانه حیاتی را تشکیل می‌دهند یا پشتیبانی می‌کنند.

  • سرور، پایگاه داده و ذخیره‌ساز
  • شبکه، فایروال و سامانه هویت
  • PLC، RTU، HMI و لینک صنعتی
نکته کلیدی افتا:

هدف، نوشتن فهرست همه رایانه‌ها و چاپگرهای سازمان در کاربرگ نخست نیست. ابتدا مهم‌ترین خدمات و سامانه‌های خدمت‌محور را انتخاب کنید؛ سپس برای هرکدام شناسنامه کامل اجزا، مالک، محل، اهمیت، وابستگی، الزامات قانونی و شواهد امنیتی را تهیه کنید.

راهنمای کاربرگ دارایی‌های سایبری حیاتی

تبعات را در هشت بُعد و با گستره قابل دفاع ثبت کنید

نسخه بررسی‌شده برای هر سامانه یا سرویس، هشت نوع پیامد و شش سطح گستره دارد. امتیاز باید بر اساس سناریوی واقعی نقض محرمانگی، تمامیت یا دسترس‌پذیری و با تأیید صاحبان خدمت تعیین شود.

بُعد پیامد پرسش راهنما نمونه شاهد تصمیم
بحران سیاسی و اجتماعی آیا اختلال موجب نارضایتی گسترده یا بی‌ثباتی می‌شود؟ گستره ذی‌نفعان و سناریوی بحران
اختلال در خدمات عمومی چند نفر و برای چه مدتی از خدمت محروم می‌شوند؟ SLA، آمار خدمت و RTO
خسارت جانی آیا اختلال سایبری می‌تواند ایمنی انسان را تهدید کند؟ تحلیل ایمنی و فرآیند عملیاتی
خسارت اقتصادی زیان مستقیم، توقف تولید یا تعهد مالی چقدر است؟ BIA، درآمد/تولید و برآورد خسارت
اعتبار آیا اعتماد عمومی یا اعتبار سازمان آسیب جدی می‌بیند؟ دامنه رسانه‌ای و حساسیت خدمت
حقوقی و قانونی چه قانون، قرارداد یا تعهد حاکمیتی نقض می‌شود؟ الزامات قانونی و قراردادی
حریم خصوصی چه حجم و نوع داده شخصی یا محرمانه افشا می‌شود؟ طبقه‌بندی اطلاعات و تعداد رکورد
محیط زیست آیا تغییر یا توقف کنترل می‌تواند آلودگی ایجاد کند؟ سناریوی OT و تحلیل اثر محیطی
منطق فایل ۱۴۰۴

چهار کاربرگ چگونه به هم متصل می‌شوند؟

گام ۱دارایی‌های سایبری حیاتیانتخاب سامانه/سرویس و تعیین گستره تبعات
گام ۲احصای وضع موجودبررسی سنجه‌ها برای تک‌تک سامانه‌های انتخاب‌شده
گام ۳محاسبه سطح بلوغسطح فقط با تکمیل تجمعی سنجه‌های سطوح قبل محقق می‌شود
گام ۴برنامه عملیاتیتبدیل عدم انطباق‌ها به پروژه، هزینه و زمان‌بندی
۳سنجه سطح صفر
۱۹سنجه سطح یک
۲۷سنجه سطح دو
۲۶سنجه سطح سه
برای رسیدن به سطح ۳:

در فایل بررسی‌شده، ۷۵ سنجه سطح صفر تا سه به‌صورت تجمعی مطرح است. نتیجه هر سنجه زمانی کامل می‌شود که برای تمام سامانه‌ها یا سرویس‌های انتخاب‌شده علامت تحقق داشته باشد. بنابراین انتخاب دامنه غیرواقعی یا علامت‌زدن بدون شاهد، نتیجه ارزیابی را مخدوش می‌کند.

خطاهای پرتکرار

چه اشتباهاتی تکمیل اکسل طرح ضربتی افتا را بی‌اعتبار می‌کند؟

شروع از تجهیزاتثبت سرورها بدون مشخص‌کردن خدمت و سامانه‌ای که پشتیبانی می‌کنند.
دامنه بیش از حد گستردهقرار دادن همه سامانه‌های سازمان بدون اولویت‌بندی خدمات حیاتی.
علامت‌زدن برنامه آیندهثبت √ برای کنترلی که فقط خریداری یا برنامه‌ریزی شده و هنوز اجرا نشده است.
نبود شاهد قابل ردیابیوجود ادعا بدون تنظیمات، گزارش، صورت‌جلسه، تیکت، لاگ یا سابقه آزمون.
یک پاسخ برای همه سامانه‌هافرض اینکه کنترل اجراشده روی یک سامانه، خودکار همه دامنه را پوشش می‌دهد.
برنامه عملیاتی مبهمپروژه بدون مسئول، خروجی، هزینه، زمان یا معیار پذیرش قابل سنجش.
پرسش‌های مدیران فناوری اطلاعات

پرسش‌های رایج تکمیل اکسل طرح ضربتی افتا ۱۴۰۴

آیا هر دارایی IT یا OT باید در کاربرگ نخست وارد شود؟

خیر. کاربرگ نخست بر سامانه‌ها یا سرویس‌های حیاتی متمرکز است. اجزای پشتیبان هر سامانه باید در فرآیند مدیریت دارایی و شناسنامه دارایی مستند و به خدمت مربوط نگاشت شوند.

خدمت حیاتی داخلی هم قابل انتخاب است؟

بله؛ اگر خدمت به کارکنان یا عملیات داخلی برای مأموریت سازمان ضروری باشد و توقف آن تبعات قابل توجه داشته باشد. تصمیم باید بر اساس تحلیل پیامد، نه صرفاً داخلی یا عمومی بودن، گرفته شود.

اگر یک کنترل فقط روی بعضی سامانه‌ها اجرا شده باشد چه کنیم؟

فقط ستون سامانه‌ای را علامت بزنید که اجرای کنترل و شاهد آن قابل اثبات است. پوشش ناقص سایر سامانه‌ها باید به‌عنوان شکاف و اقدام اصلاحی باقی بماند.

آیا تکمیل اکسل به‌تنهایی برای سطح ۳ کافی است؟

خیر. فایل وضعیت را نمایش می‌دهد؛ دستیابی به سطح هدف نیازمند اجرای واقعی کنترل‌ها، مستندات، سوابق، شواهد و ارزیابی اثربخشی است.

آسا ارتباط چه کمکی ارائه می‌دهد؟

شناسایی دامنه و دارایی، تحلیل شکاف، تطبیق سنجه با شواهد، تدوین برنامه عملیاتی، مستندسازی، اجرای کنترل‌های فنی، امن‌سازی و آماده‌سازی برای ارزیابی.

برای تکمیل اکسل طرح ضربتی افتا سردرگم هستید؟

یک جلسه تخصصی برای تعیین خدمات حیاتی، دامنه سامانه‌ها، شواهد موجود و نقشه راه سطح ۳ هماهنگ کنید.

تماس برای راهنمای تکمیل اکسل افتا